| KOTLINA SANDOMIERSKA |
| Makroregion fizycznogeograficzny w południowo-wschodniej Polsce i na Ukrainie |
| Sąsiaduje z Karpatami na południu i z Wyżyną Małopolską na północy |
| Część podprowincji Północne Podkarpacie, Powierzchnia ok. 15 tys. km2. |
| Mezoregiony Kotliny Sandomierskiej |
Powierzchnia |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Nizina Nadwiślańska |
1 876 km² |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Podgórze Bocheńskie |
brak danych |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Płaskowyż Tarnowski |
995 km² |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Dolina Dolnej Wisłoki |
brak danych |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Równina Tarnobrzeska |
1 411 km² |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Dolina Dolnego Sanu |
1 315 km² |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Równina Biłgorajska |
brak danych |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Płaskowyż Kolbuszowski |
1 668 km² |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Płaskowyż Tarnogrodzki |
2 261 km² |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Pradolina Podkarpacka |
995 km² |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Podgórze Rzeszowskie |
866 km² |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| SZATA ROŚLINNA I ŚWIAT ZWIERZĘCY |
| W krainie Kotliny Sandomierskiej rozmieszczenie naturalnych zbiorowisk leśnych pozostaje w ścisłym związku z terasową rzeźbą terenu |
| Najwyższy poziom terasowy tworzą rozległe powierzchnie zbudowane z glin lodowcowych bądź utworów fluwioglacjalnych, które pokrywają płaty lasów mieszanych |
| W samej puszczy skład gatunkowy drzewostanów jest następujący: sosna 66%, dąb 19%, olcha 11%, brzoza 2%, inne drzewa 2% |
| Na terenie puszczy zostało utworzonych 6 rezerwatów florystycznych, chroniących zbiorowiska i stanowiska rzadkich gatunków roślin, głównie resztki dawnej puszczy oraz zachowane fragmenty lasu pierwotnego |
| Ścisłej ochronie podlega skupisko brzozy niskiej na Wielkim Błocie |
| Jest ona reliktem epoki lodowcowej obecnie bardzo zagrożonym |
| Świat zwierząt Puszczy Niepołomickiej najdostojniej reprezentuje żubr, którego populacja rozrasta się w zamkniętym Ośrodek Hodowli Żubrów w Niepołomicach |
| Zajmuje on powierzchnie około 69 ha, a stado żubrów liczy 24 sztuki |
| Gatunkami głównymi zwierzyny w puszczy są: jelenie, dziki, sarny oraz zwierzyna drobna: lisy, zające i bażanty |
| W skupiskach lasów liściastych pospolicie występują wiewiórki, stwierdza się również występowanie licznej grupy nietoperzy |
| Występuje tu również padalec zwyczajny oraz jaszczurka zwinka |
| Występowanie obfitego pokarmu i starodrzewu sprzyja gniazdowaniu ok. 40 gatunków ptaków |
| Świat owadów jest dość słabo poznany lecz wiadomo że na terenie Puszczy Niepołomickiej występuje kilka tysięcy gatunków. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| KLIMAT |
| Dno doliny Wisły leży przeciętnie na wysokości 200 m n.p.m. Średnia temperatura w dolinie Wisły wynosi 8°C i obniża się w kierunku południowym |
| W ciągu roku liczna dni z przymrozkami waha się od 90-100 dni |
| Pierwsze przymrozki pojawiają się w połowie października, zaś ostatnie jeszcze pod koniec kwietnia |
| Największe zachmurzenie występuje od listopada do lutego, a maksymalne w grudniu |
| Największe nasłonecznienie występuje w lecie |
| Średnio słońce świeci przez około 5 godzin dziennie natomiast zimą 2 |
| Na dnie Kotliny Sandomierskiej, a zwłaszcza na obszarze niskich teras Wisły i Raby ilość dni pogodnych maleje na skutek częstego zachmurzenia spowodowanego mgłami i inwersją temperatury |
| Przeważają wiatry zachodnie - 26% i południowo zachodnie - 24%, a ich największe prędkości występują w okresach zimowych, jesiennych i wiosennych |
| Udział opadów śnieżnych w opadzie rocznym waha się w granicach od 7 do 10% |
| Zaleganie pokrywy śnieżnej trwa od 50 - 60 dni |
| Grubość pokrywy śnieżnej dochodzi do 50 cm, występuje ona na przełomie stycznia i luteg |
| W ostatnich latach obserwuje się jednak stopniowe ocieplanie klimatu, co uwidacznia się niemal bezśnieżnymi zimami |
| GLEBY |
| Na kształtowanie się gleb Kotlinie Sandomierskiej, miały wpływ głównie stosunki wodne, skała macierzysta i roślinność |
| Występują tu gleby bielicowe i pseudobielicowe wykształcone przeważnie na piaskach pochodzenia fluwioglacjalnego, pokrytych najczęściej lasami iglastymi |
| Charakterystyczną ich cechą jest występowanie poziomu wymycia pod ściółką leśna i poziomu iluwialnego (wymycia) o intensywnym brunatnym zabarwieniu |
| Gleby bielicowe przekształcone działalnością człowieka nazywane są glebami pseudobielicowymi |
| Wykształciły się one na warstwach istebniańskich dolnych, piaskowcach i łupkach ilastych z gleb lessowych i lessopodobnych, piasków całkowitych i niecałkowitych |
| Na obszarze tzw. Wielkiego Błota występują gleby torfowe |
| Wykształciły się wyłącznie na torfach torfowisk niskich, których miąższość dochodzi do 2m |
| Są to gleby mające odczyn zbliżony do obojętnego |
| Gleby powyższe zalicza się do czwartej i piątej klasy |
| Torfowiska te w przeszłości były eksploatowane |
| RZEŹBA TERENU |
| W dnie Kotliny Sandomierskiej znajdują się dobrze wykształcone terasy Wisły i Raby |
| Najwyższy poziom terasowy pochodzi ze zlodowacenia środkowo-polskiego i porasta go Puszcza Niepołomicka |
| Wysokość tego poziomu wynosi około 20m ponad koryto Wisły |
